کتاب ها » نماد و نشانه‌شناسی فرهنگی/ کد285

نویسنده دکتر نادیا حاجی‌پور، دکتر آناهیتا پرتوی
ناشر ساکو
تعداد صفحات ۱۴۲
قیمت ۱۶,۰۰۰ تومان

پیشگفتار

علم نشانه‌شناسی به مطالعه نشانه‌ها و نمادهای اجتماعی و فرهنگی می‌پردازد. نشانه‌ها به عنوان امری عینی و ملموس جایگزین امری معنایی و غیر ملموس می‌شوند. موضوع مطالعه در علم نشانه‌شناسی آن نشانه‌هایی است که برای انسان معنادار باشد. هدف در علم نشانه‌شناسی، شناخت و تحلیل نشانه‌ها و نمادها است. در واقع هدف نشانه‌شناسی، مطالعه نظام‌های نشانه‌ای مانند زبان‌ها، رمزها، نمادها، نشانه‌های علامتی و مواردی از این دست است.

منظور از نظام‌های نشانه‌شناختی و سمبلیک این است که یک امر مادی به امر ذهنی تبدیل می‌شود، مانند یک فکر و برعکس چطور یک امر ذهنی به امر واقعی و مادی بدل می‌شود. به عبارت دیگر تبدیل ذهنیت به عینیت و بر عکس. یک چیز واقعی از طریق دیدن، شنیدن، بوییدن و لمس کردن به چیز ذهنی تبدیل می‌شود. این چیز ذهنی فرایند اصلی آن بازنمایی است که در نشانه‌شناسی بررسی می‌شود.

هدف از نشانه‌شناسی را می‌توان در دو مقوله خلاصه کرد: نخست، برای اینکه معانی زبان‌ها در نشانه‌ها و نمادها درک شود؛ دوم اینکه فهمیده شود که از طریق سیستم نشانه‌شناسی، چگونه یک امر ذهنی و به امر عینی تبدیل می‌شود و یا برعکس، چگونه پدیده عینی و مادی به پدیده ذهنی مثلاً مذهبی تبدیل می‌شود.

دربارۀ نشانه‌شناسی فرهنگی باید گفت، هر جامعه بر اساس فرهنگی که بر گرفته از زبان، گویش، آداب و رسوم، سبک زندگی و اقلیم آن جامعه است، نمودهایی را بروز می‌دهند که گاه به صورت نظام‌های نشانه‌ای در نثر، شعر، داستان، مَثَل، سینما، نقاشی و ... است. و نشان‌دهندۀ فکر و ایدئولوژی آن جامعه است. همۀ اینها به طور کلی و عام نشانه آن جامعه نامیده می‌شود و به صورت خاص فرهنگ آن جامعه در نظر گرفته می‌شود. در نشانه‌شناسی فرهنگی، «بازسازی رمزگان فرهنگی به معنای تبیین همۀ پدیده‌های یک فرهنگ مورد نظر نیست، بلکه ما را قادر می‌کند به این سؤال پاسخ دهیم که چرا این فرهنگ این پدیده‌ها را آفریده است». شناخت رمزگانی که در فرهنگ وجود دارد بسیار پیچیده‌تر از رمزگان زبانی است و عوامل بسیاری در شناخت آن مؤثر است.

در این کتاب سعی شده است با هدف بیان نشانه‌شناسی فرهنگی، مباحثی چون فرهنگ، تعاریف و پیدایش آن بیان شود. همین طور، تعاریف سمبل، نماد، نشانه، رمز و ... بیان و توضیح داده شود. پس از تعاریف آنها، انواع نماد و نشانه‌های تصویری، نوشتاری، دیداری، دینی، ملی و ... بیان شود و در آخر نیز انواع نمادهای دینی، ملی و جهانی با ذکر مثال توضیح داده شود. در تدوین و نگارش چند نکته اساسی و مهم مطرح بوده است؛ نخست اینکه مخاطبانِ اصلی این کتاب دانشجویانی هستند که این کتاب مرجع تحصیلی‌شان است. بنابراین مطالب تا حدودی فهرست‌وار و به اختصار ارائه شده و کوشش بر آن بوده تا با ارجاعاتِ دقیق، امکانِ پیگیری و مطالعاتِ تکمیلی، برای آنان فراهم گردد. دیگر آنکه، نمادهایی که در کتاب به آنها پرداخته شده مربوط به تمام جهان است و تنها در برخی موارد مانند پرچم و سرود، تأکید بیشتری بر روی ایران شده است.

بی‌شک بدون یاری جمعی از دوستان، تهیه این کتاب ممکن نبود. در ابتدا بر خود لازم می‌دانیم که از حمایت و مساعدتِ جناب آقای غلامی، ریاست محترم انتشارات ساکو، تشکر و قدردانی نماییم. همچنین از مسئولین محترم دفتر انتشارات، خانم‌ها توماج‌نیا و قدردان که با سعه صدر و مهربانی ما را همراهی نمودند، افزون بر این از سرکار خانم شاه‌محمدی که همواره یاریگرِ روحی و معنوی ما هستند، سپاسگزاریم.

 

    نادیا حاجی‌پور و آناهیتا پرتوی  

    زمستان 1396

 

کتاب « نماد و نشانه‌شناسی فرهنگی » درپنج فصل، کاملا منطبق با سرفصل های دانشگاه جامع علمی کاربردی تدوین شده است و دربرگیرنده مطالب زیر است:

 

پیشگفتار 6

 

فصل 1: تعاریف و کلیات درباره فرهنگ و مفهوم فرهنگ در نشانه‌شناسی

مقدمه. 10

تعریف فرهنگ.. 11

واژه فرهنگ در فارسی. 11

واژۀ فرهنگ در شاهنامه. 12

واژه فرهنگ در انگلیسی. 13

تعاریف دیگری از فرهنگ.. 14

اجزای فرهنگ.. 15

چگونگی آغاز فرهنگ.. 15

رابطه دین و فرهنگ.. 17

خلاصۀ فصل اول. 19

خودآزمایی فصل اول. 21

 

فصل 2: نشانه‌شناسی فرهنگی

مبانی نشانه‌شناسی. 24

فرهنگ و نشانه‌شناسی فرهنگی. 26

خلاصه فصل دوم. 30

خودآزمایی فصل دوم. 32

 

فصل 3: کلیات و تعاریف درباره نمادها و نشانه‌ها

سمبل‌ها و نمادها 34

تعریف سمبل. 34

نماد 35

نشانه. 41

تفاوت سمبل / نماد با نشانه / علامت.. 45

رمز 46

خلاصه فصل سوم. 48

خودآزمایی فصل سوم. 51

 

فصل 4: انواع نشانه و نماد

طبقه‌بندی نشانه‌ها 54

نشانه/ نمادهای طبیعی. 54

نشانه های قراردادی.. 55

نشانه‌های نوشتاری.. 56

نمادهای صوتی. 57

نمادهای دیداری.. 57

نمادهای حسی. 59

نمادهای دینی و اساطیری.. 59

کاربرد نماد در دنیای امروز 59

مقدمه. 59

لوگو 60

آرم. 62

انواع آرم. 63

خلاصه فصل چهارم. 66

خودآزمایی فصل چهارم. 69

 

فصل 5: برخی نمادهای دینی، ملی و جهانی

نمادهای دینی. 72

اسلام (ماه و ستاره) 72

مسحیت (صلیب) 76

یهودیت (ستاره داوود) 79

زرتشتی. 80

بودیسم (چرخ دارما) 85

هندوئیسم. 87

نمادهای ملی. 89

تاریخچه پرچم. 89

رنگ پرچم (روانشناسی برخی رنگ‌های به کار رفته در پرچم کشورهای جهان) 92

بررسی و معرفی پرچم ایران. 94

تاریخچه مختصری از سیر تاریخی احتمالی پرچم، در ایران. 97

سرود ملی. 103

نمادهای جهانی. 106

گیاهان. 106

زبان گیاهان. 109

گل‌ها 113

جانوران. 115

حشرات و سایر جانوران. 116

روبان. 119

نعل اسب.. 124

تاس.. 124

چشم جادویی. 124

نشانه‌های راهنمایی و رانندگی. 125

چراغ راهنما 125

عملکرد و طبقه‌بندی علائم رانندگی. 127

خلاصه فصل پنجم. 131

خودآزمایی فصل پنجم. 140

کتابنامه  141

نویسنده دکتر نادیا حاجی‌پور، دکتر آناهیتا پرتوی
ناشر ساکو
نوبت چاپ یکم
شابک 978-600-479-022-2
قطع کتاب وزیری
تعداد صفحات ۱۴۲
قیمت ۱۶,۰۰۰ تومان
زبان کتاب فارسی
تاریخ ثبت در سایت ۲۹ بهمن ۱۳۹۶
شما میتوانید از طریق فرم زیر نظر خود را بیان نمایید:

نام
ایمیل
نظر شما
کد امنیتی (حروف بزرگ و کوچک یکسان است)

دسته بندی موضوعی